13 października 2011
Rewitalizacja zespołu dworcowego według studia Kontur
O wyróżnionej w konkursie Re-Vita Wielkopolsko koncepcji rewitalizacji zespołu dworcowego opowiada Marek Mirski, współtwórca (razem z synem Maciejem).
Marek Mirski w czasie prezentacji swojej wizji miłośnikom kolei z Polski, Niemiec i Rosji. Fot. Marcin Maziarz
Reklama
Nadrzędną myślą, która towarzyszyła nam przy pracach, było uratowanie tego, co stanowi o wartości tego zespołu: obiektu starej parowozowni, rotundy i dzisiejszego dworca. Zdawaliśmy sobie sprawę z tego, że tak czy owak środki będą ograniczone, więc przyjęliśmy zasadę unikania kreowania nowych przestrzeni i nowych obiektów kubaturowych.
Na początku dokonaliśmy analizy tego, co stanowi o uroku istniejącej parowozowni - jednego z nielicznych na świecie, bardzo cennych obiektów, które pozostały w tej formie. Są unikalne, zarówno jeżeli chodzi o architekturę, jak i funkcjonalność. Zauważyliśmy, że te obiekty mogłyby zacząć żyć. W Pile istnieją stare tradycje kolejarskie. Są próby wpisywania w nie pewnych wydarzeń kulturalnych, jak choćby Blues Express. Są naprawy starych lokomotyw. Wokół obiektu zaczyna się koncentrować takie rzemiosło artystyczne ciężkie, jak kowalstwo. Zauważyliśmy, że w tym obiekcie są pewne pozostałości, które mówią o charakterze kolejowym, torowiska, które wchodzą do środka obiektu, obrotnica…
Wpadliśmy na taki pomysł, żeby nadać temu współczesny charakter. Obrotnica stanowiłaby element sceny obrotowej. Wyobraziliśmy sobie, że na zewnątrz stałaby dwupoziomowa rampa, która wjeżdżałaby po torach na tę obrotnicę. Na górze zespół rockowy, na dole tancerze, dzieje się coś ciekawego. Stanowi to również reminiscencję czegoś, co mówiło o pewnej kinetyce wydarzeń w tym miejscu: pociągu wjeżdżającego na tę obrotnicę. Zawsze byłoby pytanie do przeszłości o to, co tam się działo. To by mówiło o przeszłości.
Wyobraźmy sobie imprezę rozpoczynającą Blues Express. Na salę wjeżdża pociąg. Otwierają się drzwi, okna, zaczyna być wesoło. Znów jest ten pociąg - tym razem bardziej autentyczny.
Na torowiskach, które stanowiły stanowiska pracy, były kanały. Wyszliśmy z prostego założenia: torowiska przykrywamy deskowymi podłogami, czyli tym, czym przykrywano kiedyś kanały. Te podłogi były oczywiście zaolejone - damy przyjazne środowisku oleje podłogowe. Natomiast kanały w pewnych miejscach przykrywamy szklaną podłogą, a w kanałach robimy ekspozycję przedmiotów, które stanowią kolejne elementy remoniscencji: elementy pociągów, silników, jakieś tłoki. Ludzie oglądają pod nogami coś, po czym się chodzi.
W głównej hali mamy próbę animacji koncertu. Ułożyliśmy to w formie sali widowiskowej. We fragmencie daliśmy antresolę z częścią kawiarnianą. Wykorzystujemy elementy kontrukcji żeliwnych. Chodzi o to, żeby w jednym miejscu zebrać co się da z tego terenu i wbudować. Oczywiście zostałoby to wszystko przeliczone pod względem wytrzymałości konstrukcji. Żeliwo jest pięknym materiałem, szczególnie na styku z nowoczesnymi materiałami, jak dobre drewno.
Zauważyliśmy, że ten obiekt ma pewne późniejsze naleciałości, które zostały obsmarowane jakimiś tynkami. Te tynki skuwamy, elewację piaskujemy i mamy piękną cegłę. We fragmentach pokazujemy animacje czy wielkoformatowe grafiki parowozów. Oczywiście temu towarzyszyłoby dobre oświetlenie. Wydaje mi się, że można liczyć na duży udział we współpracy Philipsa. Na pewno ten temat byłby fascynujący dla kolegów projektujących oświetlenie. Philips mógłby wykorzystać ten obiekt jako drugie w Pile Centrum Zastosowań Światła. W Eindhoven ma centrum pokazowe światła outdoorowego. W Pile takie centrum mogłoby powstać w prawdziwych warunkach „na żywo”, w faktycznie używanym obiekcie. Tutaj mielibyśmy permanentny pokaz…
Pomyśleliśmy o wieży ciśnień. Planowaliśmy jej rewitalizację przez umieszczenie w górnej części kina sferycznego. Byłaby oczywiście winda, ale przy schodach byłaby przedstawiona historia kolejnictwa na naszym terenie.
Część, która stanowi architekturę wachlarzową, przykrylibyśmy szklanym dachem, żeby mogły się w niej odbywać letnie imprezy, kawiarnie, miejsce spotkań.
Nie likwidujemy funkcji remontu lokomotyw. Jedno skrzydło zostawiamy pod park technologiczny, w którym odbywałyby się remonty. To taki biznes, który istnieje w Pile. Oglądając fascynację szczególnie Niemców, jest to rzecz do zachowania. Planujemy odsłonięcie pewnych ścian, żeby ludzie wędrujący po patio, czy siedzący przy stolikach w scenerii wiosenno - letniej, mieli wgląd w to, co wielcy majstrowie od lokomotyw, ludzie naprawdę wyjątkowi, czynią. To byłaby fantastyczna lekcja dla ludzi, których interesuje technika i rękodzieło. Taki żywy pokaz możliwości pracy ludzkiej.
Kompleks skojarzony z lokomotywownią byłby wzbogacony przyległymi funkcjami, takimi jak kluby fitness czy salki konferencyjne. Byłoby tego bardzo dużo. Powtarzam trochę z uporem maniaka, że chcieliśmy tworzyć jak najmniej nowych kubatur po to, żeby skoncentrować środki na ratowniu tego co jest.
Przewidzieliśmy w późniejszym czasie przystań. Maciek wymyślił, że stateczki pływające po Gwdzie mogłyby być podnoszone na rampie, wjeżdżać po skarpie razem z ludźmi. W tym momencie zbiegły się wizje młodego faceta i jego ojca, który też marzy. Moim zdaniem to ogromny potencjał do zrobienia w Pile czegoś wyjątkowego.
Wracając do zagospodarowania rotundy i tego „rogala” obok, to wątek nowoczesnych form nośnikowych, ciągle mówi o kolejnictwie. W momencie, gdy w środku odbywają się imprezy, części kawiarniane wyprowadzamy do zewnętrznego „kołnierza”, żeby w trakcie koncertu można było wyjść na kawę, a impreza dzieje się w środku.
Idąc w stronę dworca… Przeglądaliśmy stare materiały ikonograficzne, jak ten dworzec wyglądał w swojej autentycznej formie. Udało nam się zdefiniować, co było późniejszą naroślą. Prost mówiąc, jest nią to, co jest brzydkie: dobudowana część kasowa i bagażownia. Front odtwarzamy z drobną korektą: wprowadzamy takie przeszklone pasaże, żeby wejście było z suchą głową. Ścinamy tę niewielką kubaturę, która nie ma żadnej wartości historycznej i kiepską wartość użytkową.
Tory od miasta mają zostać wyłączone, stacja zostaje otwarta na miasto. Aczkolwiek wykorzystujemy istniejące zadaszenie peronowe dla dużego parkingu pod dachem. Zadaszenie jest w tym momencie za darmo. Słupy stoją co siedem metrów, więc stanowiska postojowe będą wygodniejsze niż zwykle, bo standardowo robimy je co 2,5 - 2,6 metra. W pewnym miejscu łączymy stację komunikacyjnie z rondem, które jest przewidziane do przebudowy, a drugi wjazd robimy od Zakopiańskiej.
W budynku dworcowym znalazły się funkcje: handlowa, hotelowa, gastronomiczna i - oczywiście - dworcowa. Odtwarzamy bardzo ważną funkcję poczekalni cesarskiej. Na górze pokoje dwu- trzyosobowe w formacie hostelu. Dzisiaj zapotrzebowanie na standard hostelu nie jest wyartykułowane, ale ono potencjalnie istnieje. Mamy duży ośrodek akademicki, ludzie przyjeżdżają na dwa - trzy dni, i muszą się gdzieś zatrzymać na czas zjazdów na uczelniach. Hotel ma inną formułę i musi na siebie zarobić. Wynajęcie mieszkania na taki czas nie wchodzi w grę. Stwierdziliśmy, że jest tu miejsce na przyzwoity hotel o szybkiej rotacji. Tego typu obiektów jest mnóstwo w krajach zachodniej Europy, w społeczeństwach bogatszych od nas. Nie wstydźmy się tego, że ktoś miałby dostęp do miejsca noclegowego za czterdzieści złotych, a za dziesięć złotych mógłby zjeść śniadanie.
Arcyciekawe wydało nam się przejście podziemne, którego funkcja - z racji tego, że torowisko od strony miasta znika - nie będzie dłużej miała uzasadnienia. Dzisiaj ten tunel jest ułomny, bo zazwyczaj biegniemy nim z bagażami, jest brzydko, brudno i nieprzyjemnie pachnie. Co prawda czasem możemy tam posłuchać dobrej muzyki. Któregoś dnia posłuchałem tam naprawdę dobrego bluesa. Wydaje mi się, że tych ludzi, którzy operują talentami, takimi jak dobra muzyka, przenosimy do Okrąglaka, natomiast tutaj Maciej wpadł na pomysł, żeby w tym niezbyt szerokim korytarzu od strony miasta urządzić winiarnię, a od strony dworca - kawiarnię. Musimy te dwie funkcje rozdzielić, bo na dworcu nie można sprzedawać alkoholu. Po środku wkuwamy się nieco w ścianę, dobudowujemy podziemne zaplecze, miejsce na dostawy z góry i robimy część dla klientów z przedziałami jak w wagonie. Proszę sobie wyobrazić, że na kanapach siedzą naprzeciw siebie cztery osoby. Zamiast okna mamy monitor i w każdym przedziale mamy widoki z pędzącego pociągu: w jednym przedziale niech to będzie kolej transsyberyjska, w drugim - Orient Express, w kolejnym - kolej transamazońska, w następnym - kolej szwajcarska. Na wyeksponowanie ceramiki, która tam jest, pozwoliłaby myjka ciśnieniowa i dobre środki chemiczne.
Niestety, nie ma dużego pola manewru, jeżeli chodzi o etapowanie realizacji projektu. Dwa główne obiekty wymagają szybkich działań. Szczególnie parowozownia, którą każdy kolejny sezon klimatyczny może doprowadzić do ogromnej dewastacji.
Wydaje mi się, że rewitalizacja tych obiektów byłaby jednym z istotnych elementów zbliżenia miasta do rzeki, czego jestem fanem. Gdybyśmy spięli to z realizacją centrum handlowego Nimfea, byłaby to wielka sprawa dla Piły. Mówię to trochę jako klient, a nie mieszkaniec tego miasta, bo mieszkam w Dolaszewie, ale z Piłą jestem związany z emocjami. Wierzę, że to może stać się faktem, ale trzeba do tego przekonać wielu ludzi. Nie tylko w Pile, bo wierzę, że większość pilan temu przyklaśnie, ale ludzi i środowiska, które będą miały wpływ na pozyskiwanie środków. Uważam, że to nie jest obiekt tylko dla Piły. To obiekt w skali ponadregionalnej, mam nadzieję, że stanowi o pewnej wartości europejskiej.
Kup, sprzedaj, zamień, znajdź lub daj pracę - ogłoszenia drobne w Życiu Piły »
Życie Piły jest miejskim serwisem
informacyjnym. Koncentruje się na informacjach z Piły i najbliższej okolicy.
Wszystkie materiały zawarte w serwisie
stanowią własność ich autorów. Powielanie bez
zgody właścicieli jest zabronione.
